DSC_4420

Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii – Dz.U. 75/468 z późn. zm. tekst:

https://palestrapolska.wordpress.com/2014/01/03/ustawa-o-przeciwdzialaniu-narkomanii/

Udzielenie środka odurzającego – wypadek mniejszej wagi

Art. 46. 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji,

podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

2. Jeżeli sprawca czynu, o którym mowa w ust. 1, udziela środka odurzającego lub substancji psychotropowej małoletniemu, ułatwia użycie albo nakłania go do użycia takiego środka lub substancji,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3.

3. (94) W wypadku mniejszej wagi, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie

z dnia 29 września 2005r., II AKa 217/05

Z niekwestionowanych przecież ustaleń faktycznych wynika, że oskarżony udzielił środków odurzających w ilości nie większej niż 5 gramów. Wskazaną wyżej ilość niewątpliwie można zaliczyć do ilości nieznacznych, skoro ustawodawca w pierwotnej treści załącznika do projektu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wskazał jako ilości nieznaczne do 10 gram marihuany, do 3 gram haszyszu i do 0,25 gram amfetaminy. Grzegorz Marcin S. udzielał środka odurzającego w okresie dwóch i pół miesiąca tylko jednej osobie, a mianowicie Piotrowi O. Tak więc rozprowadzanie przez oskarżonego narkotyków nie przybrało formy długotrwałej, na skalę masową, co oczywiście musi rzutować na ocenę stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu czynu. W świetle powyższego należało uznać, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął rodzaj i natężenie przedmiotowych znamion czynu, decydujących o wypadku mniejszej wagi i dokonał prawidłowej oceny prawnej działań przypisanych oskarżonemu.

http://lublin.sa.gov.pl/20,59,wyrok-z-29-wrzesnia-2005r-ii-aka-21705.html

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie

z 9 lutego 2012 r., II AKa 6/12

Typ uprzywilejowany – wypadek mniejszej wagi zrelacjonowany jest do obu postaci przestępstwa udzielania środków narkotycznych i odnosi się zarówno do typu podstawowego, jak i typu kwalifikowanego. Wprowadzając tego rodzaju rozwiązanie , ustawodawca miał na względzie to, że występować będą sprawcy, którzy z uwagi na okoliczności podmiotowe i przedmiotowe ich zachowań, zasłużyli na łagodniejsze traktowanie.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia wypadku mniejszej wagi, stąd aktualne w kwestii kwalifikowania określonych zachowań jako przypadku mniejszej wagi pozostają reguły wypracowane przez orzecznictwo i doktrynę. Nie ulega wątpliwości fakt, że o przyjęciu wypadku mniejszej wagi winny decydować te okoliczności, które zaliczane SA do znamion czynu zabronionego, charakteryzujących stronę przedmiotowa i podmiotową czynu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1971r,, VI KZP 42/70,OSNKW 1971, z.11, poz. 163).Oceny tej nie należy wiązać z osobowością sprawcy, ani z trybem jego poprzedniego życia, zachowaniem po popełnieniu przestępstwa czy z nagminnością takich czynów, albowiem nie SA to znamiona przestępstwa. Specyfika czynów naruszających przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do takich znamion ocennych , różnicujących podstawy odpowiedzialności pomiędzy typem podstawowym, a uprzywilejowanym, zalicza jako główne kryteria : kryterium ilościowe oraz kryterium jakościowe (tj. rodzaj środka narkotycznego).

Istotne ,z punktu widzenia zakwalifikowania czynu zarzucanego oskarżonemu przez Sąd Apelacyjny, jako wypadku mniejszej wagi są relacje koleżeńskie, jakie łączyły K.S. i M.W oraz niewielka różnica wieku między oskarżonym a pokrzywdzonym. Dodatkowo należy zaznaczyć, że pokrzywdzony podawał, że środki narkotyczne przyjmował od lipca 2010r. Oskarżony swoim działaniem na przełomie stycznia i lutego 2011r. nie demoralizował M.W., a udzielane mu narkotyki bardziej wynikały z relacji koleżeńskich z oskarżonym, nie świadczyły natomiast by K.S. zajmował się ich rozprowadzaniem. Sam pokrzywdzony zwrócił się zresztą do oskarżonego z pytaniem o możliwość zakupu narkotyków, nie zaś z racji wiedzy o prowadzonej przez niego sprzedaży środków odurzających. Z tych okoliczności wynika, jak na to słusznie wskazywał obrońca oskarżonego, że K.S. nie kierował się chęcią wyzyskania niedoświadczenia małoletniego pokrzywdzonego i jego wykorzystania, a ta okoliczność w sposób znaczący wpływa na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, która Sąd Okręgowy rozważył w niewystarczający sposób.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie

z dnia 25 kwietnia 2007 r. II AKa 78/2007

Przy ocenie czy zachodzi wypadek mniejszej wagi w danej sprawie należy brać pod uwagę przedmiotowo – podmiotowe znamiona czynu, kładąc akcent na te elementy, które są charakterystyczne dla danego rodzaju przestępstw. Wśród charakterystycznych dla przestępstw naruszających przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, znamion ocennych, różnicujących podstawy odpowiedzialności pomiędzy typem podstawowym i uprzywilejowanym wypadkiem mniejszej wagi, jest kryterium ilościowe oraz kryterium jakościowe, a więc rodzaj wprowadzanego do obrotu środka narkotycznego.

 

2000.11.16 wyrok S.A. w Białymstoku,

sygn. II AKa 161/00,  OSA 2001/7-8/42

(…) Wypadek mniejszej wagi, to sytuacja, w której okoliczności popełnienia przestępstwa, zwłaszcza zaś przedmiotowo-podmiotowe znamiona czynu, charakteryzują się przewagą elementów łagodzących, które sprawiają, że ten czyn nie przybiera zwyczajnej postaci, lecz zasługuje na znacznie łagodniejsze potraktowanie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2000 r. sprawy D.R. i M.S. oskarżonych z art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 25 lipca 2000 r., sygn. akt III K 162/99, zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że z czynów przypisanych oskarżonym – D.R. w punkcie I. wyroku, a M.S. w punkcie IV. eliminuje wypadek mniejszej wagi i czyny te kwalifikuje z art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 12 k.k. (…)

Sąd Okręgowy w Białymstoku, wyrokiem z dnia 25 lipca 2000 r., uznał oskarżonego D.R. za winnego tego, że:

1. w okresie od wiosny 1998 r. do wiosny 1999 r. w B., z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wielokrotnie udzielił innym osobom, w tym małoletnim, środka odurzającego w postaci marihuany w ilości nie mniejszej niż 111 gram i tak:

2. w okresie od lata 1998 r. do kwietnia 1999 r. sprzedał małoletniemu M.Ł.S. 15 razy po 3 gramy marihuany, łącznie 45 gram w cenie po 7 złotych za gram,

3. w okresie od lata 1998 r. do wiosny 1999 r. sprzedał J.R. w łącznie około 50 gram marihuany w cenie po 10 zł za gram,

4. w okresie od zimy 1998 r. do kwietnia 1999 r. sprzedał R.B. (…) około 30 gram marihuany w cenie po 7 zł za gram,

5. w okresie od września 1998 r. do marca 1999 r. sprzedał A.A. łącznie około 15 gram marihuany w cenie po 10 zł za gram,

6. w okresie od lipca 1998 r. do listopada 1998 r. sprzedał trzykrotnie P.P. marihuanę łącznie około 3 gram w cenie po 10 zł za jeden gram,

7. wiosną 1998 r. sprzedał R.L. 1 gram marihuany za 10 zł,

8. w okresie od zimy 1998 r. do kwietnia 1999 r. co najmniej dwukrotnie sprzedał K.K. nie mniej niż 2 gramy marihuany,

9. w okresie od zimy 1998 r. do kwietnia 1999 r. sprzedał co najmniej czterokrotnie P.B. 4 gramy marihuany w cenie po 10 zł za gram,

10. w okresie od lutego 1999 r. do połowy kwietnia 1999 r. co najmniej trzykrotnie sprzedał I.O. nie mniej niż 3 gramy marihuany w cenie po 7 zł za gram

i przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi przewidziany w art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 12 k.k. i za to, na mocy art. 46 ust. 3 tejże ustawy w związku z art. 33 § 1, § 2, § 3 k.k. skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 325 stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 50 zł.

Ponadto, uznał tego oskarżonego za winnego tego, że w roku 1998 w B., wbrew przepisom ustawy, uprawiał konopie indyjskie i zebrał z nich ziele w ten sposób, że w ogródkach działkowych na osiedlu J. zasiał nasiona, a następnie zerwał krzaki konopi indyjskich, uzyskując około 700 gram marihuany, za co na mocy art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzekł w stosunku do tego oskarżonego karę łączną 2 lat pozbawienia wolności. Wyrokiem tym Sąd uznał także oskarżonego M.Ł.S. za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w okresie od września 1998 r. do połowy kwietnia 1999 r. w B., działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, udzielił nie mniej niż 112-krotnie innym osobom, w tym małoletnim, środka odurzającego w postaci marihuany i tak:

1. w okresie od września 1998 r. do połowy kwietnia 1999 r. udzielił nie mniej niż 100-krotnie środka odurzającego w postaci marihuany małoletniemu T.M.,

2. latem 1998 r. udzielił dwukrotnie nieustalonej osobie (…) środka odurzającego w postaci marihuany w łącznej ilości 2 gram,

3. w okresie od grudnia 1998 r. do połowy kwietnia 1999 r. udzielił co najmniej dziesięciokrotnie małoletniemu J.R. środka odurzającego w postaci marihuany

i przyjmując, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi przewidziany w art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 12 k.k. i za to, na mocy art. 46 ust. 3 tejże ustawy w związku z art. 33 § 1, § 2, § 3 k.k. skazał go na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności i 320 stawek dziennych grzywny, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 30 złotych. (…)

W apelacji, skarżący, powołując się na przepisy art. 438 pkt 1 i pkt 3 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k. oraz art. 427 § 1 i § 2 k.p.k. zarzucił wyrokowi błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść orzeczenia polegający na błędnym przyjęciu, iż przestępstwa zarzucane oskarżonym D.R. i M.Ł.S., polegające na udzieleniu innym osobom, w tym małoletnim, środków odurzających w postaci marihuany, stanowią wypadki mniejszej wagi, podczas gdy ilość udzielanych odpłatnie narkotyków w przypadku D.R. – 111 gram, a w przypadku M.Ł.S. – nie mniej niż 112 razy innym osobom, fakt, iż w znacznej części odbiorcami były małoletnie dzieci i działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w wykonaniu z góry powziętego zamiaru – skłania do stanowiska, iż w obu przypadkach brak jest przesłanek do przyjęcia wypadków mniejszej wagi. (…)

Na rozprawie apelacyjnej prokurator zmodyfikował wniosek w ten sposób, iż wystąpił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Białymstoku z uwagi na treść art. 454 § 2 k.p.k.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zarzuty podniesione w apelacji prokuratora należy uznać za uzasadnione.

(…) Należy zgodzić się ze skarżącym, iż uznanie czynów przypisanych oskarżonym D.R. i M.Ł.S. za stanowiące uprzywilejowany typ przestępstwa, czyli o mniejszej wadze, jak określa art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w konkretnych okolicznościach tej sprawy, wskazanych w apelacji, nie znajduje uzasadnienia.

Wymieniona ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii nie zawiera ustawowej definicji i nie precyzuje pojęcia „wypadek mniejszej wagi”, użytego w przepisie art. 46 ust. 3, a także innych przepisach karnych zawartych w tym akcie prawnym, to jest w art. 42 ust. 2 i art. 43 ust. 2. Nie ustanawia też żadnych wyjątków lub reguł wykluczających, stosowanie albo interpretowanie w odpowiednim zakresie uregulowań zawartych w innych aktach prawnych.

W związku z tym, że nie ma żadnych przeszkód, które ograniczałyby możliwość odpowiedniego wykorzystania dorobku orzeczniczego i doktryny, wyprowadzonego na tle uregulowań związanych z takimi uprzywilejowanymi typami innych przestępstw, przewidzianych zwłaszcza w Kodeksie karnym, zarówno obecnie obowiązującym, jak też z 1969 r. czy wcześniejszym.

Można w związku z tym stwierdzić, że wypadek mniejszej wagi, to – najogólniej rzecz ujmując – sytuacja, w której okoliczności popełnienia przestępstwa, zwłaszcza zaś przedmiotowo-podmiotowe znamiona czynu, charakteryzują się przewagą elementów łagodzących, które sprawiają, że ten czyn nie przybiera zwyczajnej postaci, lecz zasługuje na znacznie łagodniejsze potraktowanie. Okoliczności te wskazują przy tym, że popełniony czyn zabroniony nie jest na tyle szkodliwy społecznie, aby stosować do jego sprawy zasady odpowiedzialności, określone w typie podstawowym przestępstwa (por. K. Buchała i inni: Kodeks karny. Część szczególna – Komentarz, tom. 3 pod red. A. Zolla, a także np. wyrok SN z dnia 9 października 1996 r. V KKN 79/96 OSNKW z 1997 r., z. 3-4, poz. 27 czy też wyrok z dnia 7 października 1997 r. II KKN 266/96, OSNKW z 1998 r., z. 1-2, poz. 5).

W rozpoznawanej sprawie skarżący trafnie wskazuje okoliczności związane właśnie ze stroną przedmiotowo-podmiotową czynów popełnionych przez obu oskarżonych, a zarzucanych w pkt I.

Z bezspornych ustaleń, których dokonał Sąd Okręgowy wynika, że oskarżony D.R. sprzedał nie mniej niż 111 gram marihuany, co pozwala na sporządzenie kilkuset jednorazowych porcji – lufek.

Także oskarżony M.Ł.S. również sprzedał (str. 545 uzasadnienia) znaczną ilość tego środka odurzającego, gdyż odpowiadającą nie mniej niż 112 jednorazowym porcjom, tzw. lufkom.

Ilości te nie mogą być uznane za niewielkie, jak ustalił Sąd Okręgowy, co słusznie kwestionuje skarżący. W marihuanę oskarżony M.Ł.S. zaopatrywał się właśnie u D.R., którą odsprzedawał dalej sobie tylko znanym osobom.

Obaj oskarżeni stworzyli zatem pewnego rodzaju siatkę dealerską, rozprowadzającą narkotyk w postaci marihuany systematycznie i przez dłuższy czas. Odbiorcami byli zaś bardzo młodzi ludzie, także małoletni, czyli w wieku, który wiąże się ze znamieniem kwalifikującym z art. 46 ust. 2 wymienionej ustawy. Zarówno te elementy jak i inne, które zgodnie z art. 115 § 2 k.k. Sąd powinien brać pod uwagę (a przepis ten, na podstawie art. 116 k.k. ma zastosowanie także do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii), w zasadniczy sposób wpływają na ocenę stopnia szkodliwości społecznej tych czynów, odmienną od zaprezentowanej przez sąd I instancji.

Zjawisko narkomanii jest już powszechne w Polsce, a działania oskarżonych nie stanowiły jednostkowych, wyjątkowych w życiu tych sprawców, przypadków.

Dlatego Sąd Apelacyjny uznał trafność zarzutu podniesionego w pkt I apelacji prokuratora i zmienił zaskarżony w tej części wyrok Sądu Okręgowego przez zakwalifikowanie czynów opisanych oskarżonym jako podstawowe typy przestępstwa określonego w art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Sąd Apelacyjny nie podzielił jednak wniosku zawartego w apelacji pisemnej o potrzebie wymierzenia oskarżonym za te czyny kar pozbawienia wolności w proponowanych przez oskarżyciela publicznego granicach.

Przestępstwo z art. 46 ust. 2 tejże ustawy jest zbrodnią zagrożoną karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od 3 lat. Jednakże w stosunku do obu oskarżonych, w okolicznościach tej sprawy nawet ta najniższa przewidziana kara byłaby karą niewspółmiernie surową i przy istnieniu warunków określonych w art. 60 § 1 i § 2 k.k. są uzasadnione podstawy do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia.

Obaj sprawcy są bowiem osobami bardzo młodymi, zwłaszcza oskarżony M.Ł.S., który ma status młodocianego. Obaj przyznali się do popełnienia zarzucanych czynów i głównie na podstawie ich wyjaśnień poczynione zostały ustalenia faktyczne w tej sprawie. Równie istotne są te wszystkie okoliczności dotyczące osobowości i właściwości oraz warunków osobistych, które szczegółowo wskazał Sąd Okręgowy. Dlatego Sąd Apelacyjny uznał, że orzeczone w zaskarżonym wyroku kary jednostkowe oraz łączne spełniają w należytym stopniu wszystkie cele, także przy warunkowym zawieszeniu wykonania kar pozbawienia wolności. (…)

Link: Znaczna ilość środka odurzającego w orzecznictwie

Link: “Znikoma” ilość środka odurzającego w orzecznictwie

/opracowanie: adw. Ewa Stępniak/