ORA Lublin bezzasadne apelacje

Określenie „apelacja oczywiście bezzasadna” odbierane jest jako zdyskredytowanie pracy, wiedzy i umiejętności adwokata.

Reakcje klientów – opisuje w screenie Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie.

Możliwość uznania apelacji za „oczywiście bezzasadną” daje jednak sądowi odwoławczemu szansę uniknięcia sporządzenia uzasadnienia wyroku – która to czynność wymaga poświęcenia wielu godzin, nawet dni i nocy na pisanie.

Odnieść można wrażenie, że od daty wprowadzenia w życie instytucji „apelacji oczywiście bezzasadnych” – więcej wyroków w sprawach, w których nie przysługuje możliwość wniesienia kasacji (a więc brak jest dużego ryzyka kontroli instancyjnej jakości orzeczenia sądu odwoławczego) – jest utrzymywanych w mocy.

Z kolei liczba kasacji uwzględnionych przez Sąd Najwyższy i wnoszonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich czy Prokuratora Generalnego dowodzi, że jednak nie wszystkie „oczywiście bezzasadne” apelacje stanowiły skutek „bezzasadności” środka odwoławczego 🙂

Niemniej jednak Rzecznik Praw Obywatelskich i Prokurator Generalny to raptem 2 (dwie) osoby – nie są w stanie zająć się sprawami z całej Polski.

Część osób nie wie także, że ma możliwość przy ustawowym wyłączeniu wniesienia kasacji przez obrońcę lub pełnomocnika – zwrócić się z prośbą o wniesienie kasacji do RPO i PG i siłą rzeczy z tej możliwości nie korzysta.

Recepta na likwidację „apelacji oczywiście bezzasadnych” jest prosta – albo wprowadzenie obowiązku sporządzania uzasadnienia od każdego wyroku sądu odwoławczego, albo zasada, że uzasadnienie takie w każdym przypadku sporządza się tylko i wyłącznie na wniosek.

Od dnia 1 lipca 2015 r. znika instytucja „apelacji oczywiście bezzasadnej” i art. 457 § 2 k.p.k. obowiązywać będzie w brzmieniu:

Jeżeli sąd utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony, chyba że zostało sporządzone zdanie odrębne. Przepis art. 422 i art. 423 stosuje się odpowiednio„.

Opinia zlecona przez Biuro Analiz Sądowych pozytywnie ocenia tą zmianę:

„Racjonalne jest również przyjęcie zasady, że wyrok sądu II instancji jest uzasadniany na wniosek. Sporządzanie uzasadnienia w sytuacjach, kiedy strony nie zamierzały lub nie mogły zaskarżyć takiego wyroku było niepotrzebnym obciążeniem dla sądu odwoławczego i prowadziło do nadużywania możliwości uznania apelacji za oczywiście bezzasadną.”

(Ocena projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, Kodeks karny i niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 870 z 8 listopada 2012 r., Dr hab. Arkadiusz Lach, prof. UMK Kierownik Katedry Postępowania Karnego UMK)

Póki co jednak – w celu zabezpieczenia się przed roszczeniami, pretensjami i zwykłym pieniactwem klientów – adwokaci powinni składać wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w każdym przypadku uznania ich apelacji za oczywiście bezzasadną.

A sędziowie orzekający muszą liczyć się w trakcie procedowania nad treścią orzeczenia z tym, że mimo uznania apelacji za „oczywiście bezzasadną” – mogą pisania uzasadnienia nie uniknąć.

Inna sytuacja istnieje w razie sporządzania apelacji faktycznie bezzasadnej w razie żądania jej sporządzenia przez klienta. Zdarza się to przeważnie w przypadku spraw „z urzędu”.

Adwokat jest związany takim żądaniem i nie może pozbawić oskarżonego prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy, nawet wtedy, gdy widzi bezsens i brak podstaw do wniesienia apelacji.

Niezależnie od liczby spotkań z takim klientem, wielogodzinnych tłumaczeń, wykładów, kserowania fragmentów kodeksu celem uświadomienia klientowi zerowych szans na powodzenie żądanej przez niego apelacji i po uznaniu jej za „oczywiście bezzasadną” – bo taka była w istocie – klient i tak ma żal, pretensje i pała żądzą zemsty na swoim obrońcy.

Niestety także w takich sprawach, aby uniknąć odpowiedzialności dyscyplinarnej lepiej się zabezpieczyć i złożyć wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia orzeczenia.

Odrębnym całkiem zagadnieniem jest to, kto w poszczególnych Okręgowych Radach Adwokackich zajmie się oceną kwestionowanej przez klienta jakości apelacji, czy będzie to zwolennik lapidarnych zarzutów wskazujących jedynie na numery „poobrażanych” przez sąd pierwszej instancji przepisów, uzasadnionych w długaaaaśnym uzasadnieniu, czy też fan zarzutów precyzujących od razu na czym „obrażenie” przepisów polegało ? Zetrzeć się mogą bowiem 2 szkoły sporządzania apelacji – której forma nie jest w k.p.k. ściśle sprecyzowana nawet co do kolejności jej niezbędnych elementów.

I co zrobi ORA w razie sporządzenia uzasadnienia w niestety spotykany sposób: 7 stron historii i 1 zdanie merytorycznego uzasadnienia:

„Sąd Okręgowy/Apelacyjny* podziela w całości stanowisko sądu pierwszej instancji uznając apelację obrońcy i przytoczoną w niej argumentację za czczą polemikę z prawidłowymi ustaleniami” 🙂

Przecież odmienna ocena konkretnej apelacji przez ORA będzie de facto policzkiem dla sądu odwoławczego.

Znajdą się tacy odważni ?

Z komentarzy na grupie Palestra Polska:

apel ob koment 3 apel ob koment 2 apelacja ob koment 1

Cdn.: https://palestrapolska.wordpress.com/2014/01/28/praktyczne-dylematy-apelacji-oczywiscie-bezzasadnych/

prawo agatyhttps://www.facebook.com/SlepymOkiemTemidy?fref=ts

KODEKS POSTĘPOWANIA KARNEGO (w brzmieniu aktualnym do dnia 1 lipca 2015 r.):

Art. 457.  § 1. Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie 14 dni.

§ 2. Jeżeli sąd utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony, chyba że zostało zgłoszone zdanie odrębne. Przepisy art. 422 i 423 stosuje się odpowiednio.

§ 3. W uzasadnieniu należy podać, czym kierował się sąd wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji sąd uznał za zasadne albo niezasadne.

Art. 523.  § 1. Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia; kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

§ 2. Kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

§ 3. Kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 pkt 3 i 4 oraz z powodu niepoczytalności sprawcy.

§ 4. Ograniczenia przewidziane w § 2 i 3 nie dotyczą kasacji:

1) wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439,

2) w wypadku określonym w art. 521.

Art. 439.  § 1. Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli:

1) w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona lub niezdolna do orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40,

2) sąd był nienależycie obsadzony lub którykolwiek z jego członków nie był obecny na całej rozprawie,

3) sąd powszechny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu szczególnego albo sąd szczególny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego,

4) sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu,

5) orzeczono karę, środek karny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie,

6) zapadło z naruszeniem zasady większości głosów lub nie zostało podpisane przez którąkolwiek z osób biorących udział w jego wydaniu,

7) zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia, uniemożliwiająca jego wykonanie,

8) zostało wydane pomimo to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone,

9) zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8-11,

10)  oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2, art. 80 oraz art. 517i § 1 lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy,

11) sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa.

§ 2. Uchylenie orzeczenia jedynie z powodów określonych w § 1 pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego.

Art. 521.  Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich, może wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie.