ZUS, jak wiadomo, ciągle szuka oszczędności (ważne, że ma na limuzyny i nowe biurowce, jeden właśnie powstaje w Łodzi). Najlepiej oszczędza się na ludziach, zwłaszcza tych w szczególnej sytuacji życiowej, która powoduje, że są to osoby słabsze, z którymi jest łatwiej wygrać. Na blogu był już zbiór orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych w sprawie częściowej niezdolności do pracy. Dzisiaj umieszczamy zbiór orzeczeń w sprawach związanych z zasiłkami macierzyńskimi. Orzeczenia podzielone są na dwie kategorie. Pierwsza część zawiera orzeczenia odnoszące się do kobiet zatrudnionych na umowę o pracę, druga do kobiet prowadzących własną działalność gospodarczą. Co najczęściej kwestionuje ZUS? Najczęściej zarzuca umowom o pracę pozorność i podważa wysokość wynagrodzenia. W przypadku działalności gospodarczej twierdzi, że była ona fikcyjna. Uchwała Sądu Najwyższego ucięła kwestionowanie zadeklarowanej wysokości dochodów, służącej do późniejszego obliczania wysokości zasiłku macierzyńskiego. Przytaczając poniższe orzeczenia mamy nadzieję, że przynajmniej niektórym kobietom pomogą one w tej nierównej walce przed sądami z aparatem urzędniczym.

 

  1. Kobieta zatrudniona na umowę o pracę

 

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2007 r., sygn. akt I UK 302/06

 

Dążenie do uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako cel podjęcia zatrudnienia, nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, jeżeli umowa o pracę jest faktycznie realizowana.

 

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I UK 261/09

 

Gdy umowa o pracę jest przez strony rzeczywiście wykonywana, nie może być mowy o pozorności.

 

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt I UK 43/10

 

Umowa o pracę jest zawierana dla pozoru, jeżeli przy składaniu oświadczenia woli obie strony miały świadomość, że pracownik nie będzie świadczyć pracy, a pracodawca z tej pracy nie będzie korzystać, czyli gdy strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków ze stosunku pracy, natomiast zawarcie umowy o pracę celem objęcia ubezpieczeniem społecznym i ewentualnie korzystanie z przewidzianych w nim świadczeń nie stanowi obejścia prawa.

 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 1999 r., sygn. akt III AUa 49/99

 

Uznanie, że umowa o pracę zawarta z kobietą w ciąży jest pozorna, prowadziłoby do wprowadzenia w praktyce zakazu zawierania umów o pracę z ciężarnymi. Byłoby to więc sprzeczne z podstawową zasadą prawa pracy określoną w art.113 k.p., wprowadzającą zakaz jakiejkolwiek dyskryminacji w stosunkach pracy.

 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt III AUA 175/04

 

O pozorności umowy nie może świadczyć fakt zatrudnienia wnioskodawczyni od razu na czas nieokreślony z wynagrodzeniem 3-krotnie przewyższającym ostatnio pobierane wynagrodzenie. Kodeks pracy bowiem nie nakłada obowiązku na pracodawcę zawierania z pracownikami umów na okres próbny przed podpisaniem umowy na czas nieokreślony. Zgłoszenie natomiast wnioskodawczyni do ubezpieczenia z opóźnieniem, nie może obciążać pracownika, albowiem obowiązek ten ciąży na pracodawcy i on ponosi konsekwencję swoich zaniedbań.

 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt III AUa 805/04

 

Wysokość ustalonego wynagrodzenia nie stanowi podstawy do podważenia ważności umowy.

 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt III AUa 322/07

 

Fakt zawarcia umowy o pracę przez skarżącą będącą podówczas w ciąży sam w sobie nie stanowi ani o jej pozorności, ani o jej nieważności. Jest bowiem rzeczą naturalną, że kobieta będąca w ciąży może poszukiwać zatrudnienia tak dla spełnienia zawodowego, zabezpieczenia finansowego swych potrzeb, jak i dla zabezpieczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego.

 

  1. Kobieta prowadząca działalność gospodarczą

 

Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II UZP 1/10

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do kwestionowania kwoty zadeklarowanej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność jako podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jeżeli mieści się ona w granicach określonych ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.).

 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt III AUa 1542/12

 

Prowadzenie działalności gospodarczej obejmuje zarówno okresy faktycznego wykonywania usług, jak też okresy wykonywania innych czynności związanych z działalnością – takie jak poszukiwanie nowych klientów, utrzymywanie firmowego konta, wynajmowanie pomieszczeń, w których prowadzone mogą być czynności związane z działalnością, zamieszczanie ogłoszeń w prasie, załatwianie spraw urzędowych. Rozpoczęcia i zakończenia działalności gospodarczej i jej zaprzestania nie można utożsamiać tylko z konkretnymi transakcjami w ramach świadczonych usług, bo oczekiwanie na klienta, pozostawianie w gotowości do świadczenia usług jest także prowadzeniem działalności gospodarczej.

 

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r. III AUa 39/07

 

Działalność gospodarcza obejmuje nie tylko faktyczne wykonanie czynności należących do zakresu tej działalności lecz także okresy, w których takiej działalności się nie wykonuje np. ze względu na poszukiwanie klientów itd.