Podejrzany tymczasowo aresztowany ma prawo do kontaktów telefonicznych, na przykład ze swoim obrońcą. Przechodząc do „adremu”, poniżej przedstawiamy wzór stosownego wniosku. Składamy do organu, do którego dyspozycji pozostaje podejrzany. I oczywiście piszemy swoje dane oraz sygnaturę akt i wszelkie inne niezbędne dane formalne.

wzor wniosku

Wniosek o umożliwienie kontaktowania się telefonicznego podejrzanego z matką i z obrońcą

W imieniu podejrzanego, upoważnienie do obrony w aktach sprawy, na podstawie art. 73 § 1 k.p.k. w zw. z art. 217c § 1 k.k.w. i art. 217c § 2 k.k.w. – o umożliwienie podejrzanemu porozumiewania się z:

1/. jego matką Anną Kowalską, nr tel. 123-456-789

2/. obrońcą adw. Zuzanną Sankją nr tel. 987-654-321

za pomocą aparatu telefonicznego z zachowaniem poufności.

 

Uzasadnienie

            Prawo do obrony jako jedno z podstawowych uprawnień podmiotów, wobec których są prowadzone postępowania karne, zostało podniesione do rangi konstytucyjnej. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. każdemu obywatelowi przysługuje prawo do szeroko pojmowanej obrony. Nie tylko Ustawa zasadnicza na gruncie prawa polskiego traktuje o prawie oskarżonego do obrony, ale również ustawodawca silnie akcentuje to prawo w art. 6 Kodeksu Postępowania Karnego. Ponadto prawo do obrony jest unormowane wyraźnie w aktach prawa międzynarodowego tj. w art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także w art. 14 ust. 3 lit. d Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w zaleceniach Europejskich Reguł Więziennych (reguła 98. 1-2), oraz w treści Zasady 18 Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ z 43/173.

            Liczne orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, że prawo do obrony przysługuje każdemu i we wszystkich stadiach postępowania. Zgodnie z wyrokiem TK z 17 lutego 2004 r., SK 39/02, OTK-ZU 2004, nr 2, poz. 7 uprawnienia obrońcy to nie tylko możliwość przeglądania akt postępowania karnego – zapoznawania się z materiałem dowodowym, ale przede wszystkim kontakt z jego mocodawcą. To na podstawie osobistego kontaktu, obrońca pozyskuje faktyczną wiedzę o czynie sprawcy oraz okolicznościach zdarzenia będącego przedmiotem postępowania, buduje strategię obrony, zgłasza wnioski dowodowe i współdziała z innymi obrońcami występującymi w sprawie. Zdaniem znakomitej części doktryny w zakres obrony formalnej wchodzi właśnie uprawnienie do nieskrępowanych rozmów telefonicznych z obrońcą. W wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 października 2001r. w sprawie o sygnaturze akt: 39846/98, Trybunał stwierdził, że „Prawa zagwarantowane w EKPCz mają być praktyczne i skuteczne, a kontakt z obrońcą traci na znaczeniu, jeżeli podejrzany nie może z nim swobodnie porozmawiać.” Stosując per analogiam art. 73 § 1 K.p.k. zasadny zdaje się być wniosek. W przepisie tym wyraźnie bowiem wskazana jest możliwość korespondencyjnego kontaktu. Kodeks Postępowania Karnego nie definiuje expressis verbis pojęcia: ,,korespondencja”, ale stosowne wyjaśnienie tego określenia można znaleźć, wg doktryny, w art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Pojęcie korespondencji obejmuje wszelkie metody porozumiewania się. Niewątpliwie w ramy tego pojęcia wchodzą rozmowy telefoniczne. Kwestią tą zajmował się również Europejski Trybunał Praw Człowieka, a jako przykład można przytoczyć postanowienie wydane dnia 29 czerwca 2006r. w sprawie Weber and Saravia przeciw Niemcom. Podsumowując to orzeczenie do pojęcia korespondencji zaliczono, oprócz tradycyjnego listu, także różnorakie formy przekazywania wiadomości w sposób techniczny, obejmujące m. in. rozmowy telefoniczne.

Ponadto, zakaz kontaktowania się z obrońcą za pomocą aparatu telefonicznego stoi w sprzeczności z ERW (Europejskie Reguły Więzienne). Reguła 98.2 wskazuje, że zapewnia się wszystkie niezbędne warunki, aby pomóc więźniom nieosądzonym w przygotowaniu własnej obrony i w kontaktach z ich przedstawicielami prawnymi. Co więcej, Komitet Zapobiegania Torturom w sprawozdaniu z 2011 r. kwestionuje całkowity zakaz prowadzenia rozmów telefonicznych przez osoby tymczasowo aresztowane.

Respektowanie prawa podejrzanego do nieskrępowanego kontaktu ze swoim obrońcą bez obecności innych osób jest fundamentem rzetelnego procesu karnego w demokratycznym państwie prawnym oraz stanowi podstawę do prawidłowego przygotowania się do obrony. Niewątpliwie, wykonywanie obrony wymaga porozumiewania się z oskarżonym nie tylko w sposób bezpośredni w postaci widzeń, lecz również niezwykle istotne są kontakty pośrednie: korespondencja i rozmowy telefoniczne. ETPCz w orzeczeniu z 10.05.2007 r. w sprawie przeciwko Mołdawii (skarga Nr 14437/05) wyklucza ingerencję w uprzywilejowane relacje pomiędzy tymczasowo aresztowanym i jego obrońcą, ponadto wskazuje, że skuteczna reprezentacja przez adwokata interesów klienta wymaga ochrony poufności wymiany informacji pomiędzy nimi i jest ważną gwarancją prawa do obrony.

Na podstawie art. 8 § 3 K.k.w. w zw. z art. 214 § 1 K.k.w. prawa przyznane skazanemu należy odpowiednio zastosować względem tymczasowo aresztowanego. Osoba pozbawiona wolności ma zapewniony poufny kontakt z obrońcą bądź pełnomocnikiem, co obejmuje wyłączenie jakiejkolwiek kontroli ze strony organów procesowych lub organów służby więziennej nad prowadzonymi rozmowami telefonicznymi. Powołany powyżej argument przemawia zatem za całkowitą słusznością i zasadnością wniosku o nieskrępowane porozumiewanie się podejrzanego ze swoim ustanowionym w sprawie obrońcą. .

Jak wyżej podnoszono, zakaz komunikowania się tymczasowo aresztowanego telefonicznie z obrońcą, w żadnym z obowiązujących w systemie prawa aktów, nie ma wyraźnie miejsca. W tym miejscu wskazać należy również na art. 49 Konstytucji RP, odnoszący się do wolności i szeroko pojmowanej ochrony swobodnej komunikacji, która to swoboda ograniczona może być w szczególnych sytuacjach. Na podstawie tego przepisu, można wysunąć wniosek, że w odniesieniu do tymczasowo aresztowanych prawo to jest nagminnie łamane, bowiem ,,zakaz zawarty w art. 217c K.k.w. nie ma zastosowania do kontaktów tymczasowo aresztowanego z obrońcą lub pełnomocnikiem będącym adwokatem albo radcą prawnym, o których mowa w treści art. 215 § 1 K.k.w.”.

Rozmowy telefoniczne z obrońcą czy pełnomocnikiem należy rozpatrywać w innym świetle aniżeli rozmowy tego typu z pozostałymi osobami – analogiczne stanowisko zawiera pisemne uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt: K 54/13 z dnia 25 listopada 2014 r. (KLIK)

Z kolei wniosek o umożliwienie podejrzanemu kontaktu telefonicznego z jego matką uzasadniony jest zarówno odległością miejsca pobytu podejrzanego i miejsca zamieszkania jego matki, opiekującej się chorym, niepełnosprawnym ojcem,  jak i okolicznością, że jest to jedyna bliska osoba dla aresztowanego i jedno widzenie miesięcznie z jedną osobą nie jest wystarczające dla utrzymania emocjonalnej stabilności i więzi rodzinnych, do których prawo gwarantuje Europejska Konwencja Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W świetle powyższych okoliczności, wnoszę jak na wstępie.

– *** –

wyrok tk

Dla pasjonatów tematu załączamy jeszcze w formacie pfd ciekawy wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

tk-telefoniczny-kontakt-aresztowanego-z-obrońcą-D20141707TK