Biegli sądowi i instytuty

oraz biura ekspertyz sądowychw ocenie NIK

Najwyższa Izba Kontroli wzięła się za kontrolę biegłych sądowych.

Pełny raport został opublikowany 18 listopada 2015 r., umknął jednak uwadze w sporach o konstytucyjność konstytucji i wyższości uchwał nad ustawami.

https://www.nik.gov.pl/plik/id,9608,vp,11856.pdf

Szczególnie ważne wobec nagannej praktyki panującej w sądach: str. 24-25

Weryfikacja kandydatów na biegłych sądowych.

Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem biegłym sądowym (§  12) może być ustanowiona osoba, która spełniała 5 podstawowych wymogów:

1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;

2) ukończyła 25 lat życia;

3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a  także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona;

4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego;

5) wyraziła zgodę na ustanowienie jej biegłym.

Kandydat na biegłego sądowego posiadanie wiadomości specjalnych winien jest wykazać dokumentami lub innymi dowodami, a  dodatkowo jest zobowiązany do przedłożenia opinii z  miejsca zatrudnienia lub w przypadku wykonywania wolnego zawodu, od organizacji zawodowej, do której należy.

Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie wykazane, należy do prezesa sądu (sposób dokonania oceny dokumentacji przedstawianej przez kandydatów na  biegłych pozostawał niedookreślony. wyjątkiem był zapis § 13 rozporządzenia w sprawie biegłych odnoszący się do biegłych tłumaczy języka migowego, którzy musieli legitymować się m.in. posiadaniem certyfikatu „T2 – tłumacz-biegły w  zakresie języka migowego” lub tytułem eksperta tego języka, wydanym przez polski związek głuchych.)

Obowiązujące przepisy nie stwarzały realnej możliwości wpisywania na listy biegłych tylko osób o najwyższych kwalifikacjach zawodowych.

Nie precyzowały jakie w szczególności kwalifikacje w danej specjalności powinien posiadać kandydat na biegłego, ani sposobu ich weryfikacji przez prezesów sądów okręgowych. Także wielość dziedzin (specjalności), w których ustanawiani byli biegli, obiektywnie utrudniała taką weryfikację.

w tej sytuacji sprawdzanie kwalifikacji kandydata na biegłego sądowego ograniczało się do strony formalnej, a nie merytorycznej, przede wszystkim z uwagi na brak wiedzy specjalistycznej sędziów dokonujących takiej oceny.

poniżej przykładowe opinie prezesów sądów okręgowych w tej kwestii

Prezes sądu okręgowego nie posiada narzędzi, które gwarantowałyby właściwą weryfikację fachowości,

odpowiedzialności ani też bezstronności biegłych. Jedyną formą sprawdzenia tych osób jest zasięgnięcie opinii oraz przedłożone dokumenty. Ocena ta została pozostawiona prezesowi, który rzecz jasna nie posiada wiedzy umożliwiającej dokonanie merytorycznej oceny.

Przy ustanawianiu biegłych brak po stronie prezesa dobrych instrumentów do weryfikowania teoretycznych, a szczególnie praktycznych wiadomości specjalnych. Wobec bardzo dużego spektrum dziedzin, w których kandydaci ubiegają się o ustanowienie biegłymi może to prowadzić do powoływania osób niewłaściwych.

Prezes sądu okręgowego nie dysponuje środkami, które pozwoliłyby mu z weryfikować poziom wiedzy potencjalnego biegłego. Nie posiadając wiadomości specjalnych w danej dziedzinie wiedzy, nie potrafi ocenić, czy ukończenie określonego kierunku studiów lub kursu daje należyte przygotowanie do bycia biegłym sądowym.

Także, autorzy raportu „Biegli sądowi w Polsce” zauważają, iż najważniejszym problemem związanym z funkcjonowaniem instytucji biegłych jest rzetelność procesu weryfikacji kompetencji kandydatów na biegłych sądowych, a prezes sądu okręgowego nie dysponuje środkami, które pozwoliłyby mu zweryfikować ich poziom wiedzy

Nieuregulowanie tego zagadnienia wobec otwartej definicji oraz rosnącego zapotrzebowania organów procesowych na opinie, prowadzić mogło do zjawisk co najmniej wątpliwych z etycznego, czy prawnego punktu widzenia (np. „podzlecania opinii” cz y wykonywania opinii niezgodnie ze sztuką).

Problem ten dotyczył głównie prywatnych „instytutów ” („laboratoriów ”, „biur ekspertyz ”).”

I przechodzimy do praktyki.

Kto opiniuje w województwie lubelskim?

W zakresie w zasadzie wszystkiego. Medycyny sądowej, księgowości śledczej, informatyki śledczej, fonoskopii, badania pism i dokumentów, rekonstrukcji wypadków, badań fizykochemicznych, telefonów komórkowych, wyceny mienia i nieruchomości, identyfikacji osób, odzyskiwania danych, oferują organom „śledczym”: monitoring, szkolenia, konsultacje, „ekspertyzy specjalistyczne”.

Biuro Ekspertyz Sądowych”.

Brzmi poważnie, prawda? Prawie jak Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dra Jana Sehna – http://ies.krakow.pl/.

Prawie” – robi jednak wielką różnicę jak się Państwo domyślacie.

Ze strony lubelskiego „Biura Ekspertyz Sądowych” http://www.ekspertyzy.net.pl/ofera-dla-organow-scigania.html:

Biuro Ekspertyz Sadowych w Lublinie jest instytucją specjalistyczną w rozumieniu art. 193 § 2 k.p.k. oraz spełnia kryteria i jest uznawane jako instytut naukowo-badawczy zgodnie z art. 290 § 1 k.p.c. Prowadzi badania specjalistyczne oraz dysponuje stosowanym zapleczem technicznym, laboratoryjnym i kadrowym. Od 2008 roku biegli z Biura wykonali ponad 4500 opinii.

BA, w codziennej pracy przyświeca im dewiza:

W codziennej pracy przyświeca nam pewna bardzo ważna dewiza.

 

Jesteśmy,
bo prawda nie obroni się sama…”

(http://www.ekspertyzy.net.pl/biuro-opinie-ekspertyzy-biegli.html)

Dobra. To zajrzeliśmy sobie do KRS. Bo złośliwi jesteśmy i lubimy sobie zobaczyć jak ta prawda się broni.

Nr KRS: 0000307787

adres: https://ems.ms.gov.pl/krs/wyszukiwaniepodmiotu

Ciach.

Cóż widzimy „jake prawde”?

Ano taką:

Rodzinna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o nazwie „Biuro Ekspertyz Sądowych” stanowi własność Artura Przybysia i Anny Synajewskiej-Przybyś i posiada następujące statutowe cele:

1/. leśnictwo i pozyskiwanie drewna

2/. działalność usługowa wspomagająca górnictwo i wydobywanie ,

3/. produkcja metalowych wyrobów gotowych, z wyłączeniem maszyn i urządzeń ,

4/. wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych ,

5/. działalność związana ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów; odzysk surowców ,

6/. roboty budowlane specjalistyczne ,

7/. handel hurtowy i detaliczny pojazdami samochodowymi; naprawa pojazdów samochodowych ,

8/. działalność usługowa związana z wyżywieniem ,

9/. magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport ,

10/. działalność związana z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działalność powiązana,

11/. działalność wspomagająca usługi finansowe oraz ubezpieczenia i fundusze emerytalne ,

12/. działalność związana z obsługą rynku nieruchomości ,

13/. pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna ,

14/. wynajem i dzierżawa ,

15/. edukacja ,

16/. pomoc społeczna z zakwaterowaniem ,

17/. działalność twórcza związana z kulturą i rozrywką ,

18/. naprawa i konserwacja komputerów i artykułów użytku osobistego i domowego

19/. gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników

Fakt, że spółka reklamuje się jako „instytucja specjalistyczna” – nie zwalnia sądów z weryfikacji owej spółki pod kątem obowiązujących przepisów.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami instytucja naukowa w rozumieniu art. 193 k.p.k. może zostać utworzona zgodnie z ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z dnia 4 czerwca 2010 r.), a także zgodnie z art. 83 ust. 1 Ustawy o Państwowej Akademii Nauk instytut PAN może, w celu komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych, prowadzenia działań z zakresu transferu technologii, promocji nauki za zgodą ministra właściwego do spraw nauki tworzyć spółki, obejmować i posiadać udziały oraz akcje spółek handlowych.

Natomiast „instytucja specjalistyczna” jest tworem nieznanym obowiązującym przepisom, niemniej jednak żadną miarą nie można do nich zaliczyć rodzinnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością nie będących instytutem badawczym ani spółką spin off lub spin out utworzoną przez PAN – nastawionych na szybki zarobek dzięki studenckiej lub podzlecanej sile najemnej.

Instytucje specjalistyczne” to instytucje, które będzie można tworzyć na podstawie projektowanej ustawy o biegłych sądowych, zgodnie z którą:

Nową regulacją, nieznaną dotychczasowym przepisom dotyczącym funkcjonowania biegłych sądowych, będzie unormowanie kwestii związanych z ustanawianiem instytucji specjalistycznych powołanych do opiniowania. Jakkolwiek obecnie obowiązujące przepisy proceduralne przewidują możliwość zwrócenia się przez sąd lub organ prowadzący postępowanie karne o sporządzenie opinii do instytucji naukowej, badawczej bądź specjalistycznej, to nie ma definicji tych podmiotów oraz nie uregulowano zasad sporządzania ekspertyzy.

Przewiduje się dwie kategorie podmiotów innych niż osoby fizyczne, władnych wydawać opinie na potrzeby wymiaru sprawiedliwości.

Pierwsza z nich będzie obejmować podmioty wskazane zbiorczo − m.in. zakłady medycyny sądowej uczelni medycznych, policyjne laboratoria kryminalistyczne, instytuty badawcze, rodzinne ośrodki diagnostyczno-konsultacyjne. Podmioty te byłyby uprawnione do sporządzania ekspertyz bez konieczności ubiegania się o wpis na listę.

Drugą kategorię będą stanowić jednostki organizacyjne działające w dowolnej formie − osoby prawne bądź jednostki nieposiadające osobowości prawnej − względem, których zostaną ustanowione wymogi warunkujące wpis na listę instytucji uprawnionych do opiniowania.

Jako niezbędne minimalne wymogi zostaną wprowadzone:

  • posiadanie odpowiedniego potencjału kadrowego, w tym zatrudnianie (bądź pozostawanie w innym stosunku prawnym, np. zlecenia) osób spełniających kryteria pozwalające na ubieganie się o uzyskanie statusu biegłego sądowego w dziedzinie, w której zamierza opiniować instytucja,

  • posiadanie, o ile to konieczne, właściwego zaplecza technicznego do wykonywania czynności związanych z przygotowywaniem ekspertyz.

Spełnienie wskazanych kryteriów będzie podlegało weryfikacji w toku ustanawiania instytucji specjalistycznej, analogicznie jak w przypadku kandydatów na biegłych sądowych − osób fizycznych. Prezes sądu okręgowego będzie mógł powołać komisję (bądź indywidualnego eksperta) do oceny spełniania warunków organizacyjno-technicznych przez instytucję ubiegającą się o ustanowienie.”

Źródło:

Ministerstwo Sprawiedliwości, „Uregulowanie statusu biegłych”:

http://ms.gov.pl/pl/informacje/news,5864,uregulowanie-statusu-bieglych-sadowych–rada.html

 

Warto także przeczytać:

1/. https://palestrapolska.wordpress.com/2015/07/19/sadowy-zakaz-kwestionowania-opinii-bieglych/

2/. https://palestrapolska.wordpress.com/2014/06/11/orzecznictwo-dotyczace-opinii-bieglych-w-postepowaniu-karnym-wybor-2/

3/. https://palestrapolska.wordpress.com/2014/06/08/orzecznictwo-opinie-bieglych-postepowanie-cywilne-i-administracyjne/

4/.https://palestrapolska.wordpress.com/2014/01/06/opinia-rodk-przyklad-zarzutow-do-opinii/

5/. i opinia biegłej psycholog wydana na podstawie kart tarota (autentycznie) https://palestrapolska.wordpress.com/2015/03/13/mega-pajac/

6/. https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o-bieglych-w-wymiarze-sprawiedliwosci.html

7/.http://www.rp.pl/Sedziowie-i-sady/312129960-Co-zrobi-minister-ws-bieglych-sadowych.html